Eiterekero:Eseza - Ambassador Institute Bible Story Curriculum
From Door43
Eseza
Eseza 2 -7
Mu kiseera Molodokayi weyaberanga kumulyango gwa kyabazinga omunene, babiri ku baserikale ba kyabazinga abaakuumanga omulyango ogunjira baasunguwala era baakola olukwe okutemula kyabazinga Zakisesi. Aye Molodokayi yagwa mu lukwe yaalabula inebantu Eseza, yena eyaja naalabula kyabazinga, era yaasiima Molodokayi. Era ebigambo bwebyanoonerezebwaku ni kizuulibwa nti byali bituufu, abaserikale ababiri bawanikibwa ku kalabba. Bino byona byona byaawaandiikibwa mu kitabo ky’ebyafaayo mu maiso ga kyabazinga.
Oluvainuma lw’ebintu bino okubawo, kyabazinga Zakisesi yawa Kamani ebitiibwa, yaamusitula yaamuwa entebe ey’ekitiibwa esinga eda abalangira abandi boona boona. Abakungu ab’omulubiri abaalinga ku mulyango gwa kyabazinga omunene, baafukamiranga okuwa Kamani ekitiibwa kubanga kyabazinga n’eyalagira kino okumukolerwanga. Aye Molodokayi yaloba okumufukamirira oba okumuwa ekitiibwa. Kamani bweyabona nga Molodokayi taikiriza okumufukamirira oba okumuwa ekitiibwa, yaawulira obusungu bungi. Ate oluvainuma olw’okutegeera abantu ba Molodokayi mw’ava bwe baali, yanooma eky’okwita Molodokayi yenka. Mu kifo ky’ekyo, Kamani yanoonia engeri ey’okusaaniawo abantu ba Molodokayi, abayudaya mu bwa kyabazinga bwa Zakisesi bwona bwona. Olwo Kamani yaakoba kyabazinga Zakisesi nti, “Waliwo abantu ab’etabula mu bantu bo mu masaza gona gona mu bwa kyabazinga bwo aye tibagondera mateeka ga kyabazinga; tikikolera kyabazinga okugumikiriza abantu abo. Bwe kiba nga kisiimisa kyabazinga, leka ekiragiro kibisibwe okubasaaniawo, era nnaata mu ndyanga y’obwakyabazinga emitwalo gy’ensimbi.” Kyabazinga yaakoba Kamani nti, “Sigaza ensimbi, era kola abantu abo nga bw’osiima.” Ekiragiro kyaafulumizibwa era kyasaasanizibwa mu masaza ga kyabazinga goona goona nga kiragira okwita n’okusaaniawo abayudaya boona boona, abato n’abakuluabakazi n’abaana abato, ku lunaku lulala, olunaku olw’eikumi n’eisatu olw’omwezi ogw’eikumi n’ebiri, n’okubanyaga ebintu byaibwe.
Molodokayi bweyategeera ebyo ebyali bikoleibwa, yayuza engoye de, yaavaala ekikutiya, y’esiiga eivu era yaafuluma yaaja mu kibuga nga akuba emiranga. Yatuma omubaka yaatwalira inebantu Eseza ekimu ku biwandiiko eby’ekiragiro eky’okubasaniawo era yaamukubiriza okusaba Eseza aje mu maiso ga kyabazinga okumusaba ekisa n, okumwegayirira olw’abantu be. Oluvainuma olw’omubaka okutegeeza buli kintu, Eseza yamukoba akobe Molodokayi nti, “Abakungu ba kyabazinga boona boona bakiidi nti omuntu yena yena eyetwaala mu maiso ga kyabazinga nga tayeteibwa kyabazinga, aba wansi w’eiteeka lino nti: ateekwa okuitibwa. Ekiyinza okutaasa oyo aba akikoze, kiba kyabazinga okumuteerawo omuigo gwe okuwonia obulamu bwe. Aye enaku amakumi asatu dibise okuva lwenayetebwa okuja mu maiso ga kyabazinga.” Molodokayi bweyawulira ebigambo bya Eseza, yaizayo okwiramu kwe, nti “Tolowooza nti olw’okuba oli mu numba ya kyabazinga iwe wenka mu bayudaya boona boona oliyinza okuwona. Kubanga bw’onaasirika ku kiseera kino, okwiruukirira n’obununuzi eri abayudaya biriva awandi, aye iwe n’enumba ya baaba wo mulizikirira. Era ani akiidi oba nga tiwaida mu lubiri lwa kiseera nga kino?” Awo Eseza yaawereza Molodokayi okwiramu kuno nti, “Ja onkunganize abayudaya boona boona abali e Susa munsiibire. Timulya okumala enaku isatu emisana n’obwire. Nze n’abawereza bange tunaasiibira walala niimwe. Kino bwekinaakolebwa, nnaaja eri kyabazinga waire kino kimena amateeka. Era bwendisaanawo, ndisaanawo.” Kale Molodokayi yaaja yaakola ebyo byona byona Eseza byeyamulagira.
Ku lunaku olw’okusatu, Eseza yayambala engoye de ed’obumbeeda yaaja mu idiiro ery’omunda ery’omulubiri. Kyabazinga bweyabona inebantu Eseza nga ayemereire mu idiiro, yamusanukira era yaamugololera omuigo gwe ogwali mu ngalo de. Kale Eseza yaasembera era yaagema ku nkomerero y’omuigo. Male kyabazinga yaamubuuza nti, “Obaire ki inebantu Eseza? Osaba ki? Waire kimu kya kubiri eky’obwa kyabazinga kinaakuwebwa.” Eseza yairamu nti, “Bwekiba kisanusa kyabazinga, nsaba kyabazinga ankyalire leero walala ni Kamani alye ku kiwulo kyemufumbiire.” Kybazinga yaalagira nti, “Muleete Kamani mangu tukole Eseza ky’asabye.” Kale kyabazinga ni Kamani baaja okulya ekiiwulo Eseza kyeyabafumbira. Bwe baali balya eranga banwa omwenge, ate kyabazinga yaabuuza Eseza nti, “Mpegano osaba ki? Kiidakukuweebwa. Waire kimu kyakubiri eky’obwakyabazinga kinaakuweebwa.” Eseza yairamu nti, “Okusaba kwange kuli nti, Leka kyabazinga aide ni Kamani enkyo ku kiwulo kyenaabafumbira male ndiremu ekibuuzo kya kyabazinga.” Kamani yaafuluma olunaku olwo nga musanufu ino. Aye bweyabona Molodokayi ku mulyango gwa kyabazinga omunene n’atalaga Kamani kitiibwa oba okumutya, yaidula obusungu olwa Molodokayi. Kyoka Kamani y’efuga yaaja ewuwe. Yaayeta mikwano gye ni Zereesi mukazi we, Kamani yab’ewaniraku nga bweyali n’obugaiga obungi, nga bweyalina abaana abangi, era nga kyabazinga bweyamuwa ebitiibwa ebingi naamuta ni ku idaala eryawaigulu okusinga abakungu abandi boona boona. Kamani yaayongeraku nti, “Ninze omuntu yenka inebantu Eseza gweyayese okuja ni kyabazinga kukiwulo kyeyafumbye. Era ate ankobye okuja ni kyabazinga enkyo ku kiwulo ekindi. Aye bino byona byona tibimalira buli lwe mbona omuyudaya oyo Molodokayi nga ali ku mulyango gwa kyabazinga omunene.” Mukazi we Zereesi ni mikwano gyeboona boona baamukoba nti, “Lagira bazimbe ekitindiiro ekya akalabba nga kya fuuti nsanvu na itanu obugulumivu, osabe kyabazinga akiwanikeku Molodokayi. Male oje ni kyabazinga ku kiwulo osanuke.” Ekirowoozo kino kyasanusa Kamani era yaalagira baazimba ekitindiiro kya akalabba.
Obwire obwo kyabazinga tiyatenduka ku ndoolo;kale yaayesa ebitabo eby’ebyafaayo, ebyafaayo by’obufuzi bwe, bireetebwe bimusomerwe. Kyazuulibwa mu byo nti Molodokayi yaloopa babiri ku baduumizi ba kyabazinga abaakuumanga omulyango omunenene abaali basaze olukwe okutemula kyabazinga Zakisesi. Kyabazinga yaabuuza nti Molodokayi yawebwa kitiibwa ki na kusiimibwa ki olwa kino kyeyakola? Abasimami be baamukoba nti, “Wazira kyamukolerwa.” Kyabazinga yaabuuza nti, “Ani ali awo mu idiiro?” Mpegano Kamani yali yaakamala okunjira mu idiiro ery’okuluya mu lubiri okwogera ni kyabazinga ku ky’okuwanika Molodokayi ku kitindiiro kyeyali amaze okumuzimbira. Abasimami be bairamu nti, “Kamani n’ayemereire mu idiiro” Kyabazinga yaalagira baamukoba okungira. Kamani bweyangira, kyabazinga yaamubuuza nti, “Kintu ki ekigwanira okukolera oyo kyabazinga gwasiimye okuwa ekitiibwa?” Mpegano Kamani yerowoozaku nti, “Waliwo ani kyabazinga gw’ayinza okuwa ebitiibwa atali nze?” Kale yaairamu kyabazinga nti, “Oyo kyabazinga gw’asiimye okuwa ebiitibwa, bamuleetere ekivaalo kya kyabazinga eky’obulangira n’embalasi kyabazinga gy’avuga. Male ekivalo n’embalasi biwebwe oyo omulangira asinga abalangira obukulu. Bakimwambaze bamukulembere nga ali ku mbalasi eyo okubita mu nguudo d’ekibuga, bwebalangirira nti, ‘Kino n’ekikolerwa oyo kyabazinga gw’asiima okuwa ebitiibwa.’” Kyabazinga yaalagira Kamani nti, “Ja mangu oleete ekivaalo n’embalasi, okole nga bw’okobye nga obikolera Molodokayi omuyudaya atyama ku mulyango omunene. T’oba na ky’olekayo ku by’okobye.” Kale Kamani yaaleeta ekivaalo n’embalasi. Yaavaza Molodokayi, yaamwebagaza ku mbalasi yaamutambuza mu nguudo d’ekibuga bw’alangirira nti, “Kino n’ekikolerwa oyo kyabazinga gw’aba asiimye okuwa ebitiibwa!” Oluvainuma Molodokayi yaairayo ku mulyango gwa kyabazinga omunene. Aye Kamani yaayanguwa okuirayo ewuwe nga omutwe gwe guyongobeire, era yaakobera mukazi we Zeresi ni mikwano gye ebyo byona byona ebyamutuukaku. Abawabuzi be ni mukazi we Zeresi baamukoa nti, “Molodokayi oyo okugwako kwo kwe kutandikiire nga bw’ali omuyudaya, tokaasobola kumwanganga, mazima oidakuzikirira!” Bwebaali bakaayogera, abalaawe ba kyabazinga baatuuka baamutwaala bunambiro ku kiwulo inebantu Eseza kye yali afumbye.
Kale kyabazinga ni Kamani baaja okulya ni inebantu Eseza, era nga banwa omwenge ku lunaku olwo olw’okubiri ate kyabazinga yaabuuza inebantu Eseza nti, “Inebantu Eseza okusaba kwo kuli ki? Kinaakuwebwa. Osaba ki? Waire kimu kya kubiri eky’obwakyabazinga kiidakukuwebwa.” Awo inebantu Eseza yaairamu nti, “Bwenaabona okuganja mu maiso go, ai kyabazinga, era bwekiba nti kikusanusa owekitiibwa, ndekera obulamu bwange, kuno n’okusaba kwange. Era wonia abantu bange, kuno n’okusaba kwange. Kubanga nze n’abantu bange twatundiibwa, okuzikirizibwa, okutemulwa n’okusanizibwawo. Kyabazinga Zakisesi yaabuuza inebantu Eseza nti, “Ani oyo? Muntu ki eyewaireyo okukola ekintu ng’ekyo?” Eseza yaakoba nti, “Omulabe era omutudu n’omusaada ensolo ono Kamani.” Awo Kamani yaidula okutya mu maiso ga kyabazinga ni inebantu. Kyabazinga yaasituka mu busungu obungi, yaalekawo omwenge gwe yaaja mukasawe ok’omulubiri. Aye Kamani bweyakizuula nti kyabazinga yali amaze okusalawo eky’okumukolera, yasigalawo okugezaku okwegayirira inebantu Eseza okutaasa obulamu bwe. Awo nga kyabazinga aira okuva mu kasawe ok’omulubiri, Kamani yali agwa ku ntebe inebantu Eseza mweyali yegoloire. Kyabazinga yaaleekaana nti, “Ono bwene atuuse n’okugema inebantu mu maiso gange wano munumba?” Male omu kubalawe eyaliwo nga awereza kyabazinga yaakoba nti, “Ekitindiiro ky’akalabba nga kya fuuti nsanvu na itanu kiri kumpi n’enumba ya Kamani. Yakikolera Molodokayi, eyayogera okuwonia kyabazinga.” Kyabazinga yaakoba nti, “Mukimuwanikeku!” Kale baawanika Kamani ku kitindiiro kyeyakolera Molodokayi. Olwo obusungu bwa kyabazinga bwaikaikana. Ekiragiro eky’okuzikiriza abayudaya kyakyusibwa era olunaku olwali olw’okukungubaga lwafuuka lunaku lwa kujaguza eri abayudaya.